راهنمای فوتوتراپی نوزاد در منزل
فوتوتراپی چیست؟
فوتوتراپی روشی ایمن و مؤثر برای درمان زردی نوزاد است. در این روش، نور مخصوص باعث میشود بیلیروبین اضافی موجود در بدن نوزاد به شکلی تبدیل شود که از طریق ادرار و مدفوع دفع گردد.
هدف از فوتوتراپی
- کاهش سطح بیلیروبین خون
- جلوگیری از آسیب مغزی ناشی از زردی شدید
- کاهش نیاز به بستری یا تعویض خون
نحوه صحیح استفاده از دستگاه
- دستگاه را روی سطحی صاف و ثابت قرار دهید.
- فاصله دستگاه از نوزاد را مطابق دستور شرکت سازنده یا توصیه پزشک (معمولاً ۳۰ تا ۴۵ سانتیمتر) حفظ کنید.
- نوزاد فقط با پوشک زیر نور قرار گیرد.
- چشمهای نوزاد حتماً با محافظ مخصوص پوشانده شود.
- در نوزاد پسر، در صورت توصیه پزشک از پوشش مناسب برای ناحیه تناسلی استفاده کنید.
- تا حد امکان نور به تمام سطح بدن نوزاد برسد.
- فقط هنگام شیردهی، تعویض پوشک یا مراقبتهای ضروری، نوزاد را از زیر نور خارج کنید.
تغذیه نوزاد
- شیردهی را به دفعات بیشتر انجام دهید (حداقل ۸ تا ۱۲ بار در شبانهروز).
- از قطع شیردهی خودداری کنید مگر اینکه پزشک دستور دیگری داده باشد.
- در صورت تجویز پزشک، از شیر دوشیده شده یا شیر خشک استفاده کنید.
- تغذیه مناسب باعث دفع بهتر بیلیروبین میشود.
مراقبت از پوست و دمای بدن
- دمای بدن نوزاد را طبق توصیه پزشک کنترل کنید.
- از پوشاندن لباسهای ضخیم یا پتو روی نوزاد هنگام فوتوتراپی خودداری کنید.
- از کرم، روغن، لوسیون یا پودر روی پوست نوزاد استفاده نکنید؛ زیرا ممکن است اثر نور را کاهش دهد یا باعث آسیب پوستی شود.
مراقبت از چشمها
- محافظ چشم باید کاملاً روی چشمها قرار گیرد.
- هنگام شیردهی یا زمانی که نور خاموش است، محافظ را برداشته و چشمها را از نظر قرمزی یا ترشح بررسی کنید.
- در صورت کثیف شدن محافظ، آن را تمیز یا تعویض نمایید.
دفع ادرار و مدفوع
در طول فوتوتراپی ممکن است:
- تعداد دفعات دفع بیشتر شود.
- مدفوع شلتر و سبزرنگ باشد.
این موارد معمولاً طبیعی هستند.
علائمی که نیاز به مراجعه فوری به پزشک دارند
در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر، فوراً به مرکز درمانی مراجعه کنید:
- تب (دمای ۳۸ درجه یا بیشتر)
- بیحالی شدید یا خوابآلودگی غیرطبیعی
- امتناع از شیر خوردن
- تشنج
- گریه بسیار شدید و غیرقابل آرام شدن
- زردتر شدن پوست یا گسترش زردی به کف دست و کف پا
- کاهش تعداد ادرار یا علائم کمآبی (خشکی دهان، گریه بدون اشک)
پیگیری درمان
- آزمایش بیلیروبین را در زمان تعیینشده توسط پزشک انجام دهید.
- بدون نظر پزشک فوتوتراپی را قطع نکنید.
- پس از پایان درمان نیز معاینه و پیگیری نوزاد ضروری است.
نکات مهم
- دستگاه را خاموش یا تنظیمات آن را خودسرانه تغییر ندهید.
- هرگز از لامپهای معمولی یا نور خورشید به جای دستگاه فوتوتراپی استفاده نکنید.
- محیط اتاق دارای تهویه مناسب و دمای متعادل باشد.
- مدت زمان قرار گرفتن نوزاد زیر نور، نقش مهمی در موفقیت درمان دارد.
شرایط فوتوتراپی در منزل
- طول بارداری ۳۸ هفته و بالاتر
- سن نوزاد ۴۸ ساعت و بالاتر
- حال خوب ، تغذیه نرمال ، دفع نرمال ادرار و مدفوع
- نبودن فاکتور های خطر سمیت عصبی بیلی روبین
- عدد بیلی روبین حداکثر یکی بالاتر از حد شروع فوتوتراپی
- در دسترس بودن فورى دستگاه LED فوتوترابى در منزل
- امكان چک روزانه بيلي روبين سرمى نوزاد
پیام پایانی
فوتوتراپی یک روش درمانی ایمن و مؤثر است. رعایت دقیق توصیههای پزشک، تغذیه مناسب نوزاد و پیگیری منظم آزمایشها، بهترین راه برای درمان کامل زردی و حفظ سلامت نوزاد است
تهیه کننده : زینب اعظمی کارشناس پرستاری
