مراقبت پس از سکته قلبی: نکاتی برای زندگی بعد از سکته قلبی
بسیاری از بیماران از نخستین سکته قلبی جان سالم به در میبرند و به زندگی عادی برمیگردند تا باز هم از یک زندگی پربار لذت ببرند. اما اگر یک بار دچار حمله قلبی شده باشید، لازم است که تغییراتی را در زندگی خود ایجاد کنید.
پزشک برای درمان بیماران با آسیبدیدگی قلب، داروهایی را تجویز میکند و با توجه به شدت آسیبدیدگی قلب و میزان وخامت بیماری قلبی، به بیمار توصیه میکند که تغییراتی را در سبک زندگی خود ایجاد کند. رعایت توصیههای پزشک و شرکت در برنامه توانبخشی قلب، بهترین راه برای رسیدن به بهبودی کامل بعد از سکته قلبی است. همچنین، بیماران باید در زمانهای تعیین شده برای ویزیت دورهای به پزشک معالجشان مراجعه کنند.
مراقبت بعد از سکته قلبی بسیار مهم است؛ بیمارانی که سابقه سکته قلبی دارند، بیشتر از دیگران در معرض ابتلا به ناراحتیهای قلبی مانند درد قفسه سینه، سکتهی قلبی مجدد و نارسایی قلب و حتی مرگ قرار دارند. رعایت توصیههای پزشک برای توانبخشی، ویزیتهای دورهای و درمانهای تکمیلی احتمال بروز این مشکلات را کاهش میدهد. پزشک در طرح درمان، با توجه به پیشرفت سلامت قلب و ابتلا به عارضههای دیگر، آن را به موازات زمان تغییر میدهد.
مراقبت در منزل :
– با مشورت پزشک و کارشناس تغذیه رژیم غذایی کم نمک، کم چربی و سرشار از پتاسیم مصرف کنید.
– مصرف جگر، مغز، قلوه، تخم مرغ، روغنهای اشباع شده مانند کره وخامه، را محدود کنید. به جای آنها انواع روغنهای مایع گیاهی مانند ذرت، آفتابگردان، سویا، زیتون، کنجد و … مصرف کنید. گوشت مرغ را به صورت آب پز و کباب پز میل کنید.
– غذاها را در وعدههای کوچک و مکرر استفاده کنید و از مصرف غذاهای پر حجم خودداری کنید.
– از مصرف زیاد کافئین ( قهوه، چای و نوشابههای حاوی کولا ) که باعث افزایش ضربان قلب میشوند اجتناب کنید.
– استفاده زیاد از سبزیها و میوهها و گوجه فرنگی میتوانند احتمال بروز حملههای قلبی و مغزی را به میزان قابل ملاحظهای کاهش دهند.
– مصرف شوید، هویج، سیب، سویا و لوبیا در کاهش چربی خون موثر هستند. مصرف فرآوردههای گوشتی فرآیند شده مانند سوسیس و کالباس را کاهش دهید.
– دو راه مناسب برای کاهش وزن، محدود کردن انرژی مخصوصاً چربی و انجام فعالیت و ورزش میباشد.
– معمولاً بعد از یک دوره 8-6 هفته ای لازم است به تدریج ورزشهایی مانند: پیاده روی، آهسته دویدن، شنا و دوچرخه سواری را به طور روزانه انجام دهید. بسته به شدت بیماری تا 3-2 هفته از رانندگی اجتناب کنید. پس از آن میتوانید رانندگی را در زمانهای کوتاه شروع کنید.
– از مصرف نوشدنیهای الکلی پرهیز کنید. در برنامه ریزی فعالیتهای روزانه، کارهای سبک و سنگین را به طور متناوب انجام دهید و بین فعالیتها، دورههای مکرر استراحت داشته باشید و در مواقع لزوم در انجام کارها از مشارکت اعضای خانواده استفاده کنید.
– بهتر است قبل از شروع ورزش و پس از پایان آن به مدت 5-2 دقیقه به طور آهسته راه بروید. این امر باعث کاهش فشار خون، کاهش وزن، تنظیم قند خون، کنترل استرس و احساس تندرستی و بهبود وضعیت قلبی عروقی میشود.
– اطمینان داشته باشید که میتوانید فعالیتهای جنسی خود را از سر بگیرید. (که معمولاً بسته به شرایط بیمار 8-4 هفته بعد از ترخیص میباشد). از انجام مقاربت پس از خوردن وعده غذایی سنگین، در هنگام خستگی و استرس عاطفی اجتناب کنید.
– بلافاصله پس از صرف غذا، از انجام فعالیتهای شدید و ناگهانی، راه رفتن و ورزش کردن در هوای خیلی گرم یا سرد و طوفانی، هوای آلوده، رطوبت زیاد و ارتفاعات خودداری کنید.
– در حین انجام فعالیتها نبض خود را کنترل نمائید و اگر بیش از ۱۱۰ضربه در دقیقه بوده و بی نظمیشدید بود باید فعالیت را متوقف کنید. البته شروع و پیشرفت برنامه ورزشی باید تحت نظر پزشک باشد. از دوش گرفتن با آب داغ یا سرد بلافاصله قبل و بعد از ورزش خودداری کنید.
– از زور زدن در موقع اجابت مزاج اجتناب کنید. سیگار و دخانیات مصرف نکنید.
– عوامل استرس زا را در زندگی خود بشناسید. در صورت لزوم به روانشناس، روانپزشک و مراکز حمایتی در این زمینه مراجعه کنید.
– در صورت بروز علائم فشار در قفسه سینه و درد قفسه سینه با انتشار درد به گردن، شانه و دست، از نیتروگلسیرین زیر زبانی استفاده کنید.
– با نظر پزشک قبل از انجام فعالیتی که درد را تحریک میکند مانند : فعالیت ورزشی، بالا رفتن از پله، فعالیت جنسی، قرار گرفتن در سرما و… داروهای تجویز شده مانند نیتروگیلیسیرین را مصرف کنید.
– هنگام ایجاد درد در قفسه سینه فعالیتهای خود را فوراً متوقف کرده و بنشینید یا در بستر استراحت کنید. سررا بالاتر قرار داده و تنفس عمیق و آرام انجام دهید و داروی نیتروگلیسیرین را مصرف کنید و تا رفع کامل درد، استراحت کنید. هر 5 دقیقه یک قرص استفاده کنید و اگر پس از ۳ بار مصرف قرص، درد آنژینی بر طرف نشود و بیش از ۲۰ دقیقه ادامه یافت به نزدیکترین مرکز اورژانس مراجعه کنید.
درصورت مشاهده موارد زیر به بیمارستان و یا پزشک مراجعه کنید
– در صورت تعریق، تنگی نفس، تپش قلب و افزایش تعداد ضربان قلب به مدت ۱۵ دقیقه یا بیشتر، درد قفسه سینه که با مصرف 3-2 قرص نیتروگلیسیرین (بلافاصله هر ۵ دقیقه) رفع نشود، خستگی بیش از حد و بیخوابی پس از مقاربت جنسی، کاهش تحمل فعالیت، تنگی نفس بخصوص در هنگام فعالیت، سردرد شدید و گیجی، کاهش یا افزایش فشار خون سایر موارد نگران کننده و یا اورژانسی
گردآوری کننده : علی اکبر اکبرپور کارشناس ارشد پرستاری
