خونریزی بعد از زایمان چیست؟
خونریزی واژینال بعد از زایمان، طبیعی است. این خون لوشیا نامیده میشود و نشاندهنده بازسازی پوشش داخلی رحم است. اما اگر متوجه خونریزی شدید یا هرگونه علائم عفونت شدهاید باید به پزشک مراجعه کنید. بدن شما در دوران بارداری تغییرات زیادی را تجربه میکند و این تغییرات لزوماً در لحظه تولد متوقف نمیشوند. بدن شما برای بهبودی نیاز به زمان دارد، به این معنی که ممکن است تا روزها یا حتی هفتهها پس از زایمان همچنان علائم مختلفی داشته باشید. یکی از این علائم خونریزی پس از زایمان است. با این حال که داشتن مقداری خونریزی واژینال پس از زایمان طبیعی است اما در برخی موارد هم غیرطبیعی و خطرناک تلقی میشود.
لوشیا از موارد زیر تشکیل شده است:
- خون
- پوشش بافتی رحم
- مایع آمنیوتیک
- باکتریها و میکروارگانیسمها
- هرگونه باقیمانده غشای جنینی
- مخاط دهانه رحم
لوشیا بوی خون قاعدگی خواهد داد. برخی آن را کپک زده، فلزی، ترش یا بویی کهنه هم توصیف میکنند. با این حال، نباید بوی ماهی یا گندیدگی بدهد. این بوهای بد میتواند به معنی وجود باکتری در واژن و بروز عفونت باشد.
روند طبیعی خونریزی پس از زایمان (بعد زایمان تا چند روز خونریزی داریم؟)
خونریزی از واژن پس از زایمان طبیعی است. مانند پریود، خونریزی در ابتدا بسیار شدید خواهد بود. خونریزی کم کم کاهش یافته و به رنگ قهوهایو حالت لکه بینی تبدیل میشود. خونریزی اکثر زنان بین چهار تا شش هفته پس از زایمان متوقف میشوند. اما برخی هم ممکن است مدت زمان طولانیتر یا کوتاهتری خونریزی را تجربه کنند.
خونریزی بعد از زایمان طبیعی چقدر طول میکشد؟
بعد از زایمان طبیعی حدود چهار تا شش هفته خونریزی خواهید داشت. این خونریزی میتواند تا ۱۲ هفته پس از تولد نوزاد هم ادامه یابد. اگر شدت خونریزی زیاد یا دائما در حال تغییر است، میتوانید با پزشک خود صحبت کنید. خونریزی در شروع شدید بوده و رنگ قرمز تا قرمز مایل به قهوهای دارد. رنگ آن به مرور زمان روشنتر میشود و شدت آن هم کاهش مییابد.
خونریزی بعد از زایمان سزارین چقدر طول میکشد؟
به مدت ۲ تا ۶ هفته خونریزی بعد از سزارین ادامه خواهد داشت. مدت زمان خونریزی گاهی بیشتر از این طول میکشد اما باید تا هفته دوازدهم بعد از زایمان کاملا متوقف شده باشد.
شرح بیماری
خونریزی بعد از زایمان امری طبیعی است خانمها اغلب در حدود ۰/۵ لیتر خون در حین زایمان طبیعی از دست میدهند که این مقدار در زایمان سزارین به ۲ برابر میرسد چنانچه خونریزی از این مقادیر افزایش پیدا کند مشکل غیر طبیعی است.
دو نوع خونریزی بعد از زایمان وجود دارد:
خونریزی زودرس بعد از زایمان به خونریزی بیش از ۵۰۰ سی سی در ۲۴ ساعت اول بعد از زایمان گفته میشود.
خونریزی دیررس بعد از زایمان به خونریزی بعد از ۲۴ ساعت اول بعد از زایمان گفته میشود.
علل
علل خونریزی زودرس عبارتند از:
خوب جمع نشدن رحم و شلی :آن رحم برای جلوگیری از خونریزی حالت انقباض به خود میگیرد با فشرده شدن رحم، رگهای خونی که بر اثر جدا شدن جفت پاره شده بودند تحت فشار قرار میگیرند و بسته میشوند و بدین ترتیب خونریزی مهار می شود آسیبهای مامایی پارگیها نیز میتوانند علت خونریزی غیر طبیعی پس از زایمان باشند. علل خونریزی دیررس عبارتند از:
باقی ماندن بقایای جفت جفت به طور کامل از رحم جدا نشده تکه ای از آن به صورت چسبیده به دیواره داخلی رحم باقی مانده
باشد. اگر ظرف یکی دو هفته اول بعد از زایمان، این توده از رحم کنده شود منجر به خونریزی تند و سریعی میگردد
- جمع نشدن محل جفت
- عفونت رحم
تشخیص
در افرادی که دچار خونریزی بعد از زایمان میشوند پزشک اقدامات تشخیصی زیر را انجام میدهد
- سونوگرافی
- معاینه و گرفتن شرح حال توسط پزشک
درمان
- در صورتی که خونریزی به علت پارگی دهانه رحم و واژن ایجاد شده باشد پزشک آن را مجددا ترمیم میکند.
- در صورتی که بقایای جفت در رحم باقی مانده باشد کورتاژ جهت تخلیه و پاکسازی رحم انجام میگیرد.
- در صورتی که پزشک پس از معاینه تشخیص دهد که روند جمع شدن رحم به کندی صورت میگیرد به صورت سرپایی یا بستری داروهای منقبض کننده رحم را برای شما تجویز خواهد کرد.
عوارض
به دنبال خونریزی بعد از زایمان عوارض زیر نیز در بیماران ممکن است بروز نماید:
- ضعف و بی حالی
- ایجاد کم خونی
- شوک
مراقبت
در صورت خونریزی بعد از زایمان اقدامات مراقبتی زیر را انجام
دهید:
- خونریزی بعد از زایمان ممکن است ۲ تا ۳ و یا تا ۶ هفته ادامه پیدا کند میزان ترشحات به تدریج کم میشود. ترشحات قرمز
- رنگ نباید بیش از ۲ هفته باقی بمانند هر چند اگر استراحت کافی نبوده و فعالیت بدنی زود شروع شود و زیاد باشد خونریزی ممکن است دوباره شروع شود پس حتما استراحت کنید.
- از بلند کردن اشیاء سنگین خودداری کنید.
- تا زمان ترمیم کامل محل بخیه ها از مقاربت جنسی خودداری کنید.
- محل بخیه ها را خشک و تمیز نگه دارید.
- هنگام خارج شدن از تخت ابتدا بنشینید و پاهای خود را آویزان کنید سپس در صورت نداشتن سرگیجه از تخت خارج شوید.
رژیم غذایی و تغذیه
- در فردی که دچار خونریزی بعد از زایمان میشود رژیم غذایی خاصی توصیه نمیشود جهت جلوگیری از یبوست مایعات فراوان و غذاهای پر فیبر مصرف کنید.
در چه شرایطی به پزشک مراجعه نمائید؟
- خیس شدن کامل بیش از یک پد در هر ساعت ادامه خونریزی شدید و قرمز روشن بعد از هفته اول تغییر رنگ مجدد خونریزی به قرمز روشن بعد از روز چهارم پس از زایمان و برطرف نشدن آن با استراحت
- خونریزی همراه با تکه های بزرگ لخته بزرگتر از یک سکه
- احساس ضعف
- تب و لرز ترشحات بد بو
آنچه از مقاله «خونریزی بعد از زایمان طبیعی و سزارین» آموختیم
زایمان یک تغییر بزرگ در زندگی زنان است و مادران نیاز به زمان دارند تا با تغییرات جسمی و روحی پس از زایمان سازگار شوند. خونریزی بعد از زایمان طبیعی و سزارین، بهطور کلی امری طبیعی میباشداما اگر شدت پیدا کند، تغییرات غیرعادی در رنگ یا بو ایجاد شود یا لختههای بزرگ و غیرمعمولی دفع گردد، میتواند خطرناک و تهدیدکننده باشد. تشخیص این وضعیت به عهده پزشکان متخصص زنان یا ماماها است.
آتونی رحم، زایمان چندقلویی، بزرگی جنین، طولانی شدن زایمان، زایمانهای متعدد، پارگی رحم و واژن و…، از دلایل وقوع خونریزی بعد از زایمان طبیعی و سزارین هستند.
تجویز داروها (به منظور تقویت انقباضات رحمی و کاهش خونریزی)، ماساژ رحم، آمبولیزاسیون عروق رحمی، هیسترکتومی، خارج کردن باقیمانده جفت و موارد دیگر، از جمله روشهای درمانی موثر برای درمان و قطع لوشیا میباشند.
واحد آموزش سلامت همگانی بیمارستان امام خمینی (ره) دهدشت
