مراقبت های بعد از هیسترکتومی واژینال
شرح بیماری
هیسترکتومی عمل جراحی است که در آن رحم زن برداشته میشود. البته ممکن است دیگر اعضاء مربوطه مانند تخمدانها، لوله های رحمی و ... نیز به همراه رحم برداشته شوند هیسترکتومی یا برداشتن رحم معمولا تنها هنگامی انجام میشود که همه روشها درمانی دیگر امتحان شده باشد و به نتیجه ای نرسیده باشد.
دو روش هیسترکتومی عبارتند از:
- ابدومینال یا شکمی
- واژینال در این روش برداشتن رحم از طریق کانال واژن انجام می شود.
- هیسترکتومی واژینال بدون بیهوشی کامل یا در وضعیت سرپایی انجام میگیرد
مزایای هیسترکتومی واژینال
انجام هیسترکتومی دارای یک سری از مزایا به صورت زیر میباشد:
- پس از انجام این عمل یک تا دو روز در بیمارستان بستری میشوید گاهی این عمل به صورت سرپایی انجام گرفته و چند ساعت بعد از عمل مرخص میشوید.
- جوشگاه زخم قابل مشاهده ای بروی شکم باقی نمیماند.
- پس از ۳ تا ۴ هفته به زندگی عادی بازگردید.
- هزینه های این عمل نسبت به هیسترکتومی شکمی کمتر است.
- خطر عفونت بعد از عمل کمتر است.
علل انجام هیسترکتومی
از عللی که فرد لازم است هیسترسکوپی انجام دهد به موارد زیر میتوان اشاره نمود:
- میوم رحمی علت اصلی هیسترکتومی و شایعترین تومور لگن در زنان است.
- خونریزی رحم کنترل نشده
- درد لگنی اگر با منشأ رحمی بوده و به درمان غیر جراحی پاسخ ندهد.
- سرطان رحم و تخمدان و ...
- بیرون زدگی اعضای تناسلی
- اورژانسهای زایمان مانند چسبندگیهای جفت و خونریزیهای بعد از زایمان
- بیماری التهابی لگن
- روش انجام هیسترکتومی واژینال
- جراح در این روش با برش دادن از درون واژن یا مهبل به دسترسی پیدا میکند و آن را خارج میکند برش جراحی در داخل بدن است بنابراین در محل جوشگاه زخم قابل مشاهده ای وجود نخواهد داشت.
داروها
در صورت تجویز آنتی بیوتیک طبق دستور پزشک در فواصل معین و یک دوره کامل مصرف کنید مصرف مسکن را طبق تجویز پزشک مصرف نمائید.
عوارض
- به دنبال هیسترکتومی واژینال احتمال بروز عوارض به صورت زیروجود دارد:
- بی اختیاری ادراری
- پرولاپس یا بیرون زدگی واژن از بدن
- ایجاد فیستول یا ارتباط غیر طبیعی میان واژن و مثانه
- درد مزمن
- اثرات روحی و جسمی
- آسیب به اعضای داخلی مانند دستگاه ادراری ، مثانه ، روده ها
- از دست دادن عملکرد تخمدان
- یائسگی زودرس
رژیم غذایی
- پس از انجام هیسترکتومی رژیم غذایی خود را به صورت زیر تنظیم نمائید
- بهتر است از رژیم غذایی سرشار از ،پروتئین، ویتامین و پرفیبر (سبزیجات میوه و ... استفاده کرده و از مصرف غذاهایی که باعث ایجاد یبوست میشود جداً خودداری کنید.
فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری
- به دنبال انجام هیسترکتومی فعالیت خود را به صورت زیر محدود و برنامه ریزی نمائید:
- در دو هفته اول باید استراحت داشته و از فعالیت شدید مانند بلند کردن اجسام خودداری کنید اما بعد از آن میتوانید کم کم کارهای سبک را انجام دهید تا ۳ ماه بعد از عمل باید کماکان از انجام فعالیتهای سنگین تا ۶ هفته خودداری نمائید.
- روزانه پیاده روی کنید
- از ۲ هفته پس از جراحی میتوانید رانندگی کنید.
- در حوالی هفته ششم نیز میتوانید فعالیتهای جنسی خود را آغاز نمائید.
مراقبتهای بعد از هیسترکتومی
به مدت ۴ تا ۶ هفته از انجام فعالیتهای سنگین اجتناب کنید. استراحت طولانی مدت، خطر ابتلا به پنومونی (سینه پهلو) و لخته شدن خون در پاها را افزایش میدهد. بازگشت سریع به فعالیتهای روزمره بعد از عمل، احتمال بروز این مشکلات را کاهش میدهد. فعالیتهای روزمره مانند راه رفتن یا بالا رفتن از پلهها مفید است. داشتن پیادهروی بهترین فعالیت بعد از جراحی است.
مصرف آهن به بازسازی خون از دست رفته در زمان جراحی کمک میکند. در دو هفته اول تنها از دوش (بدون وان) استفاده کنید. در دو تا سه روز اول ممکن است درد داشته باشید. داشتن گرفتگی و درد حتی در مناطق دور از برش جراحی طبیعی است. معمولا به بیماران توصیه میشود که از بلند کردن اشیا سنگین بیشتر از دو کیلوگرم اجتناب کنند. به مدت ۴ تا ۶ هفته مقاربت نداشته باشید. معمولا زمانی انجام سکس پس از جراحی شروع میشود که فرد احساس درد نداشته باشد. تا زمانی که از مسکن استفاده میکنید از رانندگی کردن اجتناب کنید. به مدت ۶ هفته از قرار دادن هر چیزی داخل واژن خود خودداری کنید. ورم شکم در دو تا چهار هفته اول طبیعی است و به تدریج کاهش مییابد.
رژیم غذایی
از غذاهایی که شامل پروتئین، آهن، فیبر بالا و ویتامین C است، استفاده کنید. از مصرف غذاهای نفاخ چون کلم بروکلی، گل کلم و کلمپیچ اجتناب کنید. در صورت استفاده از مسکن، از مصرف الکل اجتناب کنید. مصرف آدامس به عملکرد روده کمک میکند. داشتن نفخ بعد از جراحی طبیعی است. پیادهروی، مصرف دارو یا جویدن آدامس میتواند کمککننده باشد. از مصرف کافئین اجتناب کنید.
- پس از انجام هیسترکتومی جهت بهبودی سریعتر اقدامات مراقبتی زیر را انجام دهید:
- از روز دوم بعد از عمل میتوانید دوش (ایستاده) بگیرید. روزی چند مرتبه دستگاه تناسلی خود را با شامپوی بچه شستشو دهید. خارج نمودن رحم اصولاً نباید تاثیری در کیفیت زندگی و فعالیت جنسی زنان داشته باشد و در صورت هرگونه نگرانی و یا مشکلی حتماً باید با پزشک معالج خود مشورت نمائید جهت رفع احتباس ادراری از کیف آب گرم ریختن آب روی ناحیه تناسلی و نشستن روی توالت استفاده نمائید.
- از جورابهای کششی و حرکات نرمشی مانند حرکت دورانی مچ پاجهت جلوگیری از تشکیل لخته استفاده نمایید.
- از خوابیدن طولانی مدت ، نشستن طولانی مدت روی مبل یا صندلی و روی هم انداختن پاها خودداری نمایید.
- در صورت برداشته شدن هر دو تخمدان بعد از عمل علائم یائسگی مانند گرگرفتگی و تعریق و... مشاهده میشود که با مراجعه به پزشک و تجویز دارو بهبود پیدا خواهید کرد
- لباس زیر خود را روزانه تعویض کنید و از لباسهای زیر نخی استفاده و از پوشیدن لباسهای حاوی الیاف مصنوعی و جوراب شلوارهای تنگ و پلاستیکی خودداری کنید. لباس زیر همیشه باید خشک باشد و از مرطوب شدن آن پرهیز کنید.
در چه شرایطی به پزشک مراجعه نمایید؟
- ۷-۱۰ روز بعد از عمل
- در صورت وجود هر کدام از علائم ،مانند ،تب درد شکم، عدم دفع گاز و مدفوع، تهوع و استفراغ طول ،کشیده طپش قلب و افت شدید فشار خون اسهال ترشحات بدبو از واژن درد پهلوها، وجود خون در ادرار کاهش حجم ادرار و هرگونه درد شکم شدید، بی حالی، ضعف شدید
- بعد از دریافت جواب پاتولوژی
تهیه کننده : پگاه دوهنده کارشناس مامایی
