ادم حاد ریه چیست؟ + علائم ایجاد و روش درمان بیماری
ادم ریوی وضعیتی است که در اثر مایع بیش از حد در ریهها ایجاد میشود. این مایع در بسیاری از کیسههای هوایی در ریهها جمع میشود و تنفس را دشوار میکند.
در بیشتر موارد، مشکلات قلبی باعث ادم ریوی میشود. اما مایعات به دلایل دیگری میتوانند در ریهها جمع شوند. اینها شامل ذات الریه، تماس با برخی از سموم، داروها، ضربه به دیواره قفسه سینه، و مسافرت به یا ورزش در ارتفاعات بالا است.
ادم ریوی که به طور ناگهانی ایجاد میشود (ادم حاد ریوی) یک اورژانس پزشکی است که نیاز به مراقبت فوری دارد. ادم ریوی گاهی اوقات میتواند باعث مرگ شود. درمان سریع ممکن است کمک کند. درمان ادم ریوی به علت آن بستگی دارد، اما عموماً شامل اکسیژن و داروی اضافی است.
علائم ادم ریوی
علائم ادم ریوی ممکن است به طور ناگهانی ظاهر شوند یا در طول زمان ایجاد شوند. علائم به نوع ادم ریوی بستگی دارد.
- علائم ادم ریوی ناگهانی (حاد).
- دشواری در تنفس (تنگی نفس) یا تنگی نفس شدید که با فعالیت یا هنگام دراز کشیدن بدتر میشود.
- احساس خفگی یا غرق شدن که هنگام دراز کشیدن بدتر میشود.
- سرفهای که باعث تولید خلط کف آلود میشود که ممکن است در آن خون وجود داشته باشد.
- ضربان قلب سریع و نامنظم (تپش قلب)
- اضطراب، بیقراری یا احساس اینکه اتفاق بدی در شرف وقوع است.
- پوست سرد و لطیف.
- خس خس سینه یا نفسنفس زدن.
علائم و نشانههای ادم ریوی طولانی مدت (مزمن).
- بیدار شدن در شب با سرفه یا احساس تنگی نفس که ممکن است با نشستن تسکین یابد.
- مشکل در تنفس با فعالیت یا هنگام دراز کشیدن.
- خستگی.
- وقتی از نظر بدنی فعال هستید، تنگی نفس بیشتر از حد معمول است.
- سرفه جدید یا بدتر شده.
- افزایش وزن سریع.
- تورم در پاها و پاها.
- خسخس سینه.
جلوگیری از ادم ریوی
ممکن است بتوانید با مدیریت شرایط قلبی یا ریوی موجود و پیروی از یک سبک زندگی سالم از ادمریوی جلوگیری کنید. به عنوان مثال، کنترل کلسترول و فشار خون می تواند به کاهش خطر بیماری قلبی کمک کند. برای حفظ سلامت قلب خود این نکات را دنبال کنید:
از یک رژیم غذایی سالم سرشار از میوه های تازه، سبزیجات، غلات کامل، لبنیات بدون چربی یا کم چرب و انواع پروتئین ها استفاده کنید.
سیگار نکش
ورزش منظم داشته باشید.
نمک و الکل را محدود کنید.
استرس را مدیریت کنید.
وزن را مدیریت کنید.
عوامل تشديد كننده بيماری ادم حاد ريه:
- سن بالاي 60 سال
- استرس
- فشار خون بالا يا هر نوع بيماري قلبي
- چاقي
- استعمال دخانيات
- خستگي و كار زياد
پيشگيري : در صورت وجود هرگونه بيماري قلبي ، اقدام فوري جهت درمان به منظور پيشگيري از تشديد علائم نارسايي قلبي ضروري است.
توصيه هاي درماني ادم حاد ریه چیست :
- كاهش مصرف نمك و چربي در رژيم غذايي
- ترك استعمال دخانيات و دوري از دود آن
- حفظ وزن در حد مطلوب
- استراحت كافي
- مصرف داروهاي تجويز شده توسط پزشك به صورت مرتب
- تا پايدار شدن وضعيت بيماري در بستر استراحت نماييد و پس از درمان ، فعاليت طبيعي خود را به تدريج از سر بگيريد.
درمان : درمان بيماري معطوف به كنترل بيماري زمينه اي همراه مي باشد.
- در صورت فشار خون بالا، جهت كنترل فشار خون، داروهاي کاهش دهنده فشار خون تجويز مي شود كه در هنگام مصرف اين داروها بايد به كاهش فشار خون وضعيتي دقت نماييد. به گونه اي كه تغيير وضعيت از حالت خوابيده به نشسته و از نشسته به ايستاده بايد به آرامي انجام شود.
- در صورت تجويز داروهاي مُدر (ادرار آور) مثل فروزمايد ، اسپيرونولاكتون ، اين داروها را صبح ها استفاده نماييد تا شب دچار اختلال خواب نشويد.
احتياط :
در صورت ابتلا به نارسايي قلبي داروهاي ديژيتال از جمله ديگوكسين براي شما تجويز مي شود كه در هنگام مصرف اين دارو دقت نماييد كه : نبض خود را قبل از مصرف داروها كنترل و در صورت نبض كمتر از 60 بار در دقيقه دارو ها را مصرف نكرده و با پزشك خود در اين زمينه مشورت نماييد.
راه هاي كنترل در مراحل اوليه(حاد) بروز علائم:
- قرار دادن فرد در وضعيت نشسته قائم و آويزان كردن پاها از تخت
- اجتناب از فعاليت زياد و تنش عاطفي به منظور كاهش فشار كار قلب
درمان
برای بالا بردن سطح اکسیژن خون فرد، ممکن است لازم باشد تا اکسیژن از طریق ماسک صورت یا کانولهای بینی که لولههای پلاستیکی کوچکی هستند که برای تامین اکسیژن در بینی فرد قرار داده میشود، استفاده شود. اگر یک دستگاه تنفس مصنوعی - دستگاهی که به فرد کمک میکند تنفس کند - لازم باشد، ممکن است یک لوله تنفسی در نای بیمار قرار داده شود.
اگر آزمایشات نشان دهد که ادم ریوی نتیجه مشکلی در سیستم گردش خون است، ممکن است نیاز به تزریق داروهای داخل وریدی برای کمک به کاهش حجم مایعات و تنظیم فشار خون باشد.
داروهای ادرارآور (دیورتیکها: Diuretics) رایجترین داروهایی هستند که میتوانند با افزایش میزان ادرار به کاهش تجمع مایع کمک کنند.
بسته به علت خاص و علائم فرد، ممکن است از سایر داروهای زیر نیز برای درمان ادم ریوی استفاده شود:
- گشادکنندههای رگ (وازودیلاتورها: Vasodilators): این داروها رگهای خونی را برای کاهش احتقان ریوی گشاد میکنند.
- مسدودکنندههای مجرای کلسیم: اینها به کاهش فشار خون بالا کمک میکنند.
- اینوتروپ (Inotropes): این نوع دارو میتواند نیروی انقباض عضله قلب را افزایش دهد تا قلب بتواند خون را در سراسر بدن پمپاژ کند.
- مورفین: این دارو میتواند به کاهش اضطراب و تنگی نفس کمک کند. با این حال، به دلیل خطرات بالقوه آن، افرادی که در معرض خطر ابتلا به ادم ریوی هستند باید توصیههای پزشک را برای مدیریت این بیماری با دقت دنبال کنند.
اگر فردی مبتلا به نارسایی احتقانی قلب است، پیروی از یک رژیم غذایی سالم و متعادل و حفظ وزن متوسط بدن میتواند به کاهش علائم و کاهش خطر ورود به مراحل بعدی ادم ریوی کمک کند.
ورزش منظم همچنین سلامت قلب را بهبود میبخشد، سایر عادات سبک زندگی سالم، از جمله رعایت موارد زیر میتوانند خطر ابتلا به بیماریهای قلبی و ریوی را کاهش دهند.
- کاهش مصرف نمک: نمک بیش از حد میتواند منجر به احتباس آب شود که به قلب فشار میآورد تا بیشتر کار کند.
- کاهش سطح کلسترول: کلسترول بالا میتواند منجر به رسوب چربی در رگها شود که میتواند علاوه بر ادم ریوی، خطر حمله قلبی و سکته مغزی را افزایش دهد.
- ترک سیگار: تنباکو خطر ابتلا به برخی از بیماریها از جمله بیماری قلبی، بیماری ریوی و مشکلات گردش خون را افزایش میدهد.
ادم ریوی ناشی از صعود به ارتفاعات زیاد را میتوان با صعود تدریجی، مصرف داروها قبل از سفر و پرهیز از فعالیت بیش از حد در حین پیشروی به ارتفاعات، به حداقل رساند.
نتیجه
ادم ریوی میتواند نتیجه چندین بیماری از جمله نارسایی احتقانی قلب، پنومونی و عفونت خون باشد. ادم ریوی علاوه بر ایجاد علائمی مانند سرفه، خسخس کردن، درد قفسه سینه و تعریق زیاد، میتواند منجر به مشکلات تنفسی شدید شود و بدون درمان مناسب ممکن است کشنده باشد. به همین دلیل، اگر فردی علائم ادم ریوی را دارد، بایستی برای تعیین علت و بهترین روش درمانی به پزشک مراجعه کند.
گرد آوری کننده : علی اکبر اکبرپور کارشناس ارشد پرستاری سوپروایزر آموزش سلامت همگانی
