تهوع و استفراغ حاملگی ((Hyperemesis Gravidarum))
هایپرامزیس گراویداروم به حالت شدید، مداوم و غیرقابل کنترل تهوع و استفراغ در دوران بارداری گفته میشود. این وضعیت نادر، تنها تا درصد از بارداریها را تحت تأثیر قرار میدهد، اما نشانههای آن بسیار جدی و متفاوت از تهوع صبحگاهی رایج است. تعریف بالینی HG فراتر از صرفاً احساس ناخوشی است و شامل علائم فیزیولوژیک حیاتی میشود: استفراغ شدید و مکرر، کاهش وزن قابل توجه (بیش از درصد وزن قبل از بارداری)، کتونوری (وجود کتون در ادرار به دلیل سوءتغذیه)، و در نهایت، عدم تعادل الکترولیتها. این شرایط نشان میدهد که بیماری تنها بر سیستم گوارشی شما تأثیر نمیگذارد، بلکه کل سیستم متابولیک بدن را تحت فشار قرار داده است. استفراغ در HG به حدی شدید است که بدن شما توانایی حفظ مایعات و مواد مغذی حیاتی را از دست میدهد و اغلب برای جلوگیری از عوارض جدیتر، نیاز به بستری شدن در بیمارستان دارد.
علل:
عوامل هورمونی
عوامل ژنتیکی
عوامل خطر فردی
عوامل تشدید کننده:
- اولین حاملگی
- حاملگی در سنین کم
- زیاد شدن وزن مادر
- طلاق و استرس عاطفی
- خانم های با پوست روشن
علائم:
در زمان ابتلا به این بیماری علائم به صورت زیر در شما بروز می نماید:
- تهوع شدید
- استفراغ پایدار که معمولاً -۸-۴ هفته طول میکشد و ممکن است خونی نیز باشد
- .کم آبی بدن
- وزن نگرفتن یا کاهش وزن به زیر وزن قبل از حاملگی
- پوست رنگ پریده ، خشک و گاهی زرد
- تند شدن ضربان قلب و کاهش فشار خون
- سردرد، گیجی یا خواب آلودگی و بیحالی
تشخیص:
پزشک جهت تشخیص از اقدامات زیر استفاده مینماید:
بررسیهای تشخیصی آزمایش خون ممکن است برای رد سایر بیماری های کبد کلیه لوزالعمده روده و مجرای گوارش انجام گیرند.
درمان:
با توجه به شدت بیماری پزشک اقدامات درمانی زیر را جهت بیمار انجام میدهد
در موارد شدید ،بیماری احتمال بستری در بیمارستان جهت جبران مایعات و الکترولیتهای از دست رفته ضروری میباشد و اگر مادر باردار تحمل نوشیدن مایعات را نداشته باشد، تزریق سرم ضروری خواهد بود.
گاهی تزریق ویتامین وداروهای ضد استفراغ داخل رگ ها انجام میشود.
درمان های غیر دارویی
عوارض:
به دنبال این بیماری عوارض به صورت زیر ممکن است در فرد بروز نماید .
- کم آبی شدید بدن
- ندرتاً رشد نامناسب جنین
- مشکلات روحی و روانی (افسردگی و اضطراب)
چند توصیه جهت کاهش تهوع و استفراغ حاملگی:
- هیچ دارویی را بدون مشورت با پزشک مصرف نکنید.
- تغییر وضعیت ناگهانی ایجاد تهوع میکند وضعیت خود را از نشسته به ایستاده و خوابیده آهسته تغییر دهید.
- در ساعات اولیه خارج شدن از بستر از انجام حرکات شدید پرهیزکنید.
- بلافاصله بعد از مصرف غذا مسواک نکنید زیرا باعث تحریک تهوع می شود
- از اضطراب و آشفتگی دوری کنید زیرا باعث اختلال دستگاه گوارش و در نتیجه تهوع میشود
- تماشای تلویزیون و یا رفتن به منزل یکی از دوستان یا بستگان راه خوبی برای مقابله با استرس بوده و حواس شما را از تهوع پرت می کند
- به محض احساس اولین نشانههای تهوع دراز بکشید.
- به طور منظم ۲۰ دقیقه بعد از مصرف غذا دراز بکشید.
- در صورت ادامه حالت تهوع میتوانید از کیف یخ یا حوله سرد روی ناحیه معده استفاده نمایید.
- مصرف ،زنجبیل، باعث بهبود شدت تهوع و دفعات استفراغ می شود.
- بر روی گردن خود میتوانید حوله سرد بگذارید.
- سعی کنید به اندازه کافی استراحت کنید و اگر میتوانید در طول روز چرتی بزنید
- .سعی کنید ویتامینهایی را که برایتان تجویز شده ،همراه با غذا یا درست قبل از خواب بخورید.
- اگر آهن موجود در قرصهای مولتی ویتامین تهوع شما را زیاد میکند از پزشکتان بخواهید که داروی شما را عوض کند.
- از پزشک معالجتان در مورد مصرف ویتامین B6 سوال کنید.
- اگر هیچ یک از راههای فوق مؤثر نبود از پزشکتان بخواهید برایتان داروی ضد تهوع تجویز کند.
در چه شرایطی به پزشک مراجعه نمائید؟
- اگر شما یا یکی از اعضای خانوادهتان علایم استفراغ شدید حاملگی را دارید.
- اگر علیرغم ،درمان تهوع، استفراغ یا کاهش وزن، بدتر شوند. روزانه خود را وزن کنید و هرگونه تغییر غیرطبیعی را به پزشک خود گزارش دهید.
- استفراغ مداوم بیش از چند روز
- عدم تحمل مایعات
تهیه کننده:
پگاه دوهنده کارشناس مامایی
